İstanbul Science Summit 2026’da Çocukların Sağlıklı Gelişiminde İlk 8 Bin Günün Önemi Vurgulandı

Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı ev sahipliğinde, The Nutrition Society iş birliğiyle düzenlenen İstanbul Science Summit 2026, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişiminde beslenmenin yaşam boyu etkilerini uluslararası uzmanların katılımıyla ele aldı. Zirveden çıkan ortak mesaj, “Sağlıklı bir geleceğin temeli, yaşamın ilk 8 bin gününde atılıyor” oldu. Farklı ülkelerden bilim insanları, yaşamın ilk 1000 günü ile çocukluk ve ergenlik dönemini kapsayan sonraki 7000 günün bütüncül yaklaşımlarla değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı’nın The Nutrition Society (Beslenme Derneği) iş birliğiyle gerçekleştirdiği zirvede, çocuk beslenmesine ilişkin güncel bilimsel araştırmalar ve farklı ülkelerdeki uygulama örnekleri paylaşıldı. Birleşik Krallık, Japonya ve Türkiye başta olmak üzere farklı ülkelerden uzmanlar; sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılmasında ailelerin, eğitimcilerin ve sağlık profesyonellerinin tamamlayıcı rollerini değerlendirdi. Bilimsel bilginin günlük yaşama aktarılmasının önemi de zirvenin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Türkiye Cumhuriyeti’nin son Başbakanı, 28. TBMM Başkanı ve Cumhurbaşkanlığı Yüksek İstişare Kurulu Üyesi Binali Yıldırım, zirvede yaptığı konuşmada dünyadaki çocukların beslenme olanakları bakımından eşit şartlara sahip olmadığına dikkat çekti.

Yıldırım, “Çocuklar bulunduğu ülke ya da ailesinin maddi durumuna göre değerlendirilmemeli, beslenme her çocuğun ihtiyacıdır ve bu bir küresel sorumluluktur” dedi.

Sağlık Bakan Yardımcısı Şuayip Birinci ise çocuk sağlığının anne adayının sağlık durumuyla başlayan ve çocukluk çağının tamamını kapsayan bütüncül bir süreç olduğunu belirtti. Çocukların erken yaşlarda sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmasının hem bireysel sağlık sonuçları hem de toplum sağlığı açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

Ticaret Bakan Yardımcısı Mahmut Gürcan da çocukların sağlıklı beslenmesi ve güvenli ürünlere erişiminin Bakanlığın sorumluluk alanı bakımından büyük önem taşıdığını ifade etti.

İki gün süren İstanbul Science Summit 2026, Türkiye’den ve farklı ülkelerden toplam 336 katılımcıyı bir araya getirdi. Fiziksel katılımın yanı sıra dijital platformlarda da ilgi gören programın YouTube canlı yayınları yaklaşık 2 bin kez izlendi. Zirvenin internet sitesi üzerinden canlı yayımlanan oturumlar ve içerikler ise iki gün boyunca 2 bini aşkın ziyaretçi tarafından takip edildi.

Akademisyenleri, bilim insanlarını, hekimleri, diyetisyenleri, eczacıları, öğrencileri, kamu ve sivil toplum temsilcilerini ve basın mensuplarını buluşturan zirve, çocuk beslenmesini ulusal ve uluslararası uzmanların perspektifleriyle ele aldı. Etkinlik ayrıca farklı ülkelerden araştırmacılar, üniversiteler ve bilim kuruluşları arasında yeni iş birliği fırsatlarının değerlendirilmesine olanak sağladı.

Zirvede yapılan değerlendirmeler doğrultusunda çocukların sağlıklı gelişimi ve beslenmesine ilişkin beş temel başlık öne çıktı:

- İlk 8 bin gün, sağlıklı gelişim açısından kritik önem taşıyor:** Gebelikten başlayarak yaşamın ilk 1000 gününden okul çağı ve ergenliği kapsayan sonraki 7000 güne uzanan süreçte beslenme, bakım ve gelişimi destekleyen koşullar, çocukların yaşam boyu sağlığı ve iyilik hâli açısından önem taşıyor.

- Okul ve ev ortamındaki beslenme alışkanlıkları birbirini tamamlıyor:** Okuldaki beslenmenin yanı sıra ailelerin ve çocukların okul dışındaki beslenme alışkanlıklarının da desteklenmesi gerekiyor.

- Beslenme politikaları bilimsel kanıtlara dayanmalı:** Çocukların beslenme durumunu doğru değerlendirmek, ihtiyaçları belirlemek ve uygulamaların etkisini izlemek için güvenilir ve yaşa uygun ölçüm yöntemlerinin geliştirilmesi önem taşıyor.

- Beslenme eğitimi günlük yaşam becerileri kazandırmalı:** Çocukların gıdayı tanımaları, bilinçli besin seçimleri yapmaları ve sağlıklı alışkanlıklar geliştirmeleri için bilimsel bilgiye dayanan, yaşlarına uygun eğitim yaklaşımlarına ihtiyaç duyuluyor.

- Çocukların sağlıklı beslenmesi ortak sorumluluk gerektiriyor:** Ailelerin, okulların, sağlık uzmanlarının, araştırmacıların ve karar vericilerin iş birliği, sağlıklı gelişimi destekleyen koşulların oluşturulmasında belirleyici rol oynuyor.

Zirvenin ardından değerlendirmelerde bulunan Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı Başkanı Yahya Ülker, farklı ülkelerden bilim insanlarının bilgi ve deneyimlerini paylaşmasının çocukların sağlıklı geleceğine yönelik ortak bir anlayış geliştirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.

Zirveye katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür eden Ülker, Vakıf olarak uluslararası bilgi ve deneyim paylaşımını desteklemeyi, bilimsel iş birliklerini güçlendirmeyi ve bilim dünyası arasında yeni köprüler kurmayı sürdüreceklerini ifade etti.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Gelişimsel Pediatri Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Elif N. Özmert, sunumunda gebelikten çocuğun ikinci yaşını tamamladığı döneme uzanan ilk 1000 günde beyin gelişiminin ve yaşam boyu sağlığın temellerinin atıldığını anlattı.

Özmert, “Bu kritik dönemde sağlanan desteklerin etkisi, yalnızca o günün sağlık sonuçlarıyla sınırlı kalmaz; ilerleyen yaşlardaki sağlık ve iyilik hâli üzerinde de belirleyici olabilir. Bu nedenle çocuk sağlığına bütüncül yaklaşmak, riskleri erken dönemde önlemek ve her çocuğun sağlıklı gelişimini destekleyecek koşulları oluşturmak büyük önem taşıyor” dedi.

Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu Epidemiyoloji ve Kalkınma Profesörü Prof. Dr. Donald Bundy, çocukların sağlıklı gelişimine yönelik yatırımların ilk 1000 günle sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Bundy, okul çağı ve ergenlik dönemini kapsayan sonraki 7000 günün de çocukların fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişimlerini desteklemek açısından kritik olduğunu belirtti.

Okul yemeklerinin doğru tasarlandığında çocukların sağlığını ve öğrenme kapasitesini destekleyen uzun vadeli bir yatırıma dönüşebileceğini ifade eden Bundy, bu programların sağlık, eğitim, sosyal koruma ve tarım politikalarıyla birlikte ele alınması, etkilerinin bilimsel verilerle değerlendirilmesi ve başarılı uygulamaların yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.

Tokyo Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Okulu Sosyal ve Koruyucu Epidemiyoloji Profesörü Prof. Dr. Kentaro Murakami, Japonya’daki okul yemeği programlarının çocukların beslenme kalitesini iyileştirmedeki rolüne ilişkin bir sunum gerçekleştirdi.

Murakami, çocukların beslenme durumunu doğru değerlendirebilmek için yaşlarını, beslenme alışkanlıklarını ve kültürel özelliklerini dikkate alan ölçüm yöntemlerinin geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Bilimsel kanıtların bu doğrultuda güçlendirilmesinin okul beslenmesi programlarının etkisini anlamaya ve geliştirmeye yardımcı olacağını ifade etti.

British Nutrition Foundation (İngiliz Beslenme Vakfı) Eğitim Hizmetleri Müdürü Frances Meek, Sabri Ülker Gıda Araştırmaları Enstitüsü Vakfı’nın “Yemekte Denge Eğitim Projesi”ne de kaynaklık eden “Food – a fact of life” programının gıda ve beslenme eğitimi yaklaşımını katılımcılarla paylaştı.

Program kapsamında çocukların, öğretmenlerin ve eğitimcilerin bilimsel temelli kaynaklarla desteklendiğini belirten Meek, uluslararası deneyimin Türkiye’de yerel ihtiyaçlar doğrultusunda uygulanmasının önemine dikkat çekti.

Meek, “Bu programla çocukları, öğretmenleri ve eğitimcileri, bilimsel temelli kaynaklarla destekliyoruz. Bu yaklaşımın Türkiye’de Yemekte Denge Eğitim Projesi’ne dönüşmesi, uluslararası deneyimin yerel ihtiyaçlar doğrultusunda hayata geçirilebileceğini gösteren değerli bir örnek. Vakfın öncülüğünde yürütülen bu çalışma, beslenme eğitimini çocukların günlük yaşamıyla buluşturarak sağlıklı alışkanlıkların erken yaşlarda kazanılmasına katkı sağlıyor” dedi.

İstanbul Science Summit 2026, yaşamın ilk 8 bin gününe odaklanarak çocukların sağlıklı gelişimine ilişkin güncel bilimsel bilgi ve uygulamaları uluslararası uzmanların katkılarıyla bir araya getirdi. Zirve, gelecekteki araştırmalar ve bilimsel iş birlikleri için de önemli bir platform olarak öne çıktı.