ÇEİS’ten İSG Kültüründe Ödüllendirme Ve Tanınmaya Yönelik Yeni Rehber

Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası (ÇEİS), çimento sektöründe iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kültürünün geliştirilmesine yönelik çalışmalarına yeni bir rehberle devam ediyor. 2024 yılında gerçekleştirilen Çimento Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Kültür Analizi Projesi kapsamında gelişime açık alanlardan biri olarak belirlenen “Ödüllendirme Sistemi” için hazırlanan “İSG Kültüründe Ödüllendirme ve Tanınma Rehberi”, akademik ve pratik olmak üzere iki farklı versiyonla kullanıma sunuldu.

ÇEİS tarafından 2024 yılında gerçekleştirilen Çimento Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Kültür Analizi Projesi kapsamında 51 üye fabrikada saha ziyaretleri yapılırken, 463 çalışanla anket ve 56 çalışanla derinlemesine görüşme gerçekleştirildi. Analiz sonucunda, İSG kültürünün evrensel boyut göstergelerinden biri olan “Ödüllendirme Sistemi”, sektörün gelişime açık alanları arasında değerlendirildi.

Bu tespit doğrultusunda hazırlanan yeni rehber; güvenli davranışların sürekliliğini destekleyen, çalışanların İSG süreçlerine aktif katılımını teşvik eden ve şeffaf, adil ve ölçülebilir kriterlere dayanan ödüllendirme ve tanınma sistemlerinin oluşturulmasına yönelik bir uygulama çerçevesi sunuyor.

Rehberde, iş kazalarının gerçekleşmesini bekleyen sonuç odaklı yaklaşımlar yerine, proaktif güvenlik davranışlarının teşvik edilmesi üzerinde duruluyor. Tehlikelerin önceden fark edilmesi, risklerin ve ramak kala olayların bildirilmesi ve sistem iyileştirmelerine katkı sağlanması gibi davranışların güvenlik kültürünün önemli bileşenleri olduğu vurgulanıyor.

Ödüllendirme sistemlerinin tasarımında ise işletmelerin risk profili ve operasyonel yapısının dikkate alınması, değerlendirmelerin objektif ve ölçülebilir kriterlere dayanması gerektiği belirtiliyor.

Rehber; kazaların veya ramak kala olayların bildirilmesini olumsuz etkileyebilecek sonuç odaklı performans yaklaşımları, yalnızca maddi ödüllere dayanan sistemler ve şeffaf olmayan değerlendirme yöntemleri yerine; proaktif bildirim kültürü, görünür liderlik, sürekli iyileştirme ve ölçülebilir performans kriterlerini merkeze alıyor.

ÇEİS Genel Sekreteri Dr. H. Serdar Şardan, rehberin hazırlanma sürecine ilişkin değerlendirmesinde, İSG kültürünün geliştirilmesinde ölçümün yanı sıra elde edilen sonuçların sahadaki uygulamalara dönüştürülmesinin de önem taşıdığını belirtti.

Şardan, “İSG kültürünü geliştirmek için mevcut durumu ölçmek kadar, elde ettiğimiz sonuçları sahadaki uygulamalara dönüştürmenin de önemli olduğuna inanıyoruz. Kültür Analizi Projemizde gelişime açık alanlardan biri olarak belirlediğimiz ödüllendirme sistemini bu nedenle kapsamlı biçimde ele aldık. Hazırladığımız rehberle güvenli davranışların, riskleri önceden fark eden ve iyileştirmeye katkı sağlayan yaklaşımların görünür ve sürdürülebilir hale gelmesini hedefliyoruz” dedi.

Şardan, rehberin yalnızca çimento sektöründeki uygulamalara değil, Türkiye’deki İSG kültürünün gelişimine de katkı sağlamasını amaçladıklarını ifade etti.

Rehberin akademik versiyonunda güvenlik kültürü, davranış odaklı güvenlik, pozitif pekiştirme, ödüllendirme, tanınma ve takdir gibi temel kavramların yanı sıra sistemlerin sürdürülebilirliği, risk yönetimi ve uluslararası iyi uygulama örnekleri ele alınıyor.

Ödüllendirme ve tanınma sistemlerinin oluşturulması için amacın ve odak noktalarının belirlenmesinden etki ölçümü, raporlama ve sürekli iyileştirmeye kadar uzanan dokuz adımlı bir uygulama modeli sunuluyor.

Akademik rehberin uygulamaya yönelik olarak sadeleştirilmiş versiyonu olan pratik rehber ise işletmelerin doğrudan kullanabileceği araç ve şablonları içeriyor. Bu kapsamda puanlama ve değerlendirme şablonları, ramak kala ve risk bildirim formları, bütçe planlama araçları, davranış izleme ve KPI araçları, iletişim metinleri ve prosedür örnekleri yer alıyor.

Farklı paydaşların sistem içerisindeki rollerini de tanımlayan rehber, işletmelerin kendi operasyonel koşullarına ve ihtiyaçlarına göre uyarlayabilecekleri esnek bir yapı sunuyor.

Akademik ve pratik olmak üzere iki farklı versiyonda hazırlanan “İSG Kültüründe Ödüllendirme ve Tanınma Rehberi”, ÇEİS üyelerinin ve kamuoyunun kullanımına sunuldu.

Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası (ÇEİS), üyelerinin çalışma ilişkilerinde ortak hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek, verimli çalışmalarına destek olmak, toplu iş sözleşmesi süreçlerini yönetmek, insan kaynağının niteliğini artırmak ve iş sağlığı ve güvenliğini geliştirmek amacıyla 1964 yılında kuruldu.

Endüstri ilişkileri ve insan kaynaklarının yanı sıra iş sağlığı ve güvenliği, mesleki eğitim, yetenek gelişimi, meslek standartları ve mesleki yeterlilikler alanlarında çalışmalar yürüten ÇEİS, sektörün yüzde 95’ini kapsayan 34 kuruluşa bağlı 67 tesisi ulusal ve uluslararası platformlarda temsil ediyor.