PLASFED: “İhracatçının Küresel Rekabet Gücü İçin Döviz Dönüşüm Desteği Güçlendirilmeli”

Plastik Sanayicileri Federasyonu (PLASFED) Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Karadeniz, Türkiye’nin ihracatçılarının küresel rekabet gücünü koruyabilmesi için döviz dönüşüm desteğinin daha güçlü ve bütüncül bir yapıya kavuşturulması gerektiğini söyledi. Çin’in ihracatçılarını kur politikalarının yanı sıra finansmana erişim, vergi iadeleri ve ihracat sigortası gibi farklı araçlarla desteklediğine dikkat çeken Karadeniz, Türkiye’de de maliyet ve kur baskısını azaltacak kapsamlı bir destek modelinin oluşturulabileceğini belirtti.

Türk sanayicisinin artan üretim maliyetleri ve küresel rekabet baskısıyla karşı karşıya olduğunu ifade eden Ömer Karadeniz, ihracatın sürdürülebilirliği açısından döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden mekanizmaların ihracatçıların rekabet gücünü de gözetmesi gerektiğini vurguladı.

Döviz dönüşüm desteğinin 2023 yılında yüzde 2 oranıyla uygulanmaya başladığını, Mayıs 2025’te ise geçici olarak yüzde 3’e yükseltildiğini hatırlatan Karadeniz, 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulamada yeni bir döneme geçildiğini belirtti. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) yeni düzenlemesiyle desteğin döviz pozisyonu, katma değer ve ihracata yönelik üretim yapan tedarikçi firmalarla ilişkilendirildiğine dikkat çeken Karadeniz, kapsamın genişlemesini önemli bulduklarını ancak desteğin etkinliğinin artırılması gerektiğini kaydetti.

İhracatçı sanayicilerin yalnızca döviz kurlarındaki hareketlerden değil, yüksek üretim maliyetleri, finansman giderleri ve küresel pazarlardaki yoğun fiyat rekabetinden de etkilendiğini belirten Karadeniz, döviz dönüşüm desteğinin rekabet gücünü destekleyen önemli araçlardan biri olduğunu ifade etti.

Karadeniz, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“İhracatçımız bugün küresel pazarlarda sadece ürününün kalitesiyle değil, maliyetiyle de rekabet ediyor. Enerjiden işçiliğe, finansmandan hammaddeye kadar çok sayıda maliyet kalemi ihracatçımızın rekabet gücünü doğrudan etkiliyor. Döviz gelirinin TL'ye dönüşümünde sağlanan destek de bu açıdan ihracatçının rekabet gücünü destekleyen önemli bir araçtır. Bizim beklentimiz, döviz dönüşüm desteğinin ihracatçının rekabet gücünü daha etkin biçimde destekleyecek seviyeye çıkarılması yönündedir.”

Küresel ticarette ihracatçıların desteklenmesi için farklı politika araçlarının birlikte kullanılmasının önemine değinen Karadeniz, Çin’in uygulamalarının bu açıdan dikkat çekici olduğunu söyledi.

Çin’de ihracatçıların kur riskini yönetebilmesi amacıyla döviz türevleri ve diğer finansal araçların uzun süredir kullanıldığını ve bu uygulamaların yaygınlaştırıldığını belirten Karadeniz, işletmelerin Çin yuanı (RMB) üzerinden fiyatlama ve ödeme yapabilmesinin de kur riskinin yönetilmesine katkı sağladığını ifade etti.

Çin’de ihracat vergi iadeleri, ihracat kredileri ve ihracat kredi sigortası gibi uygulamaların da ihracatçıların finansal yüklerini ve risklerini azaltmak amacıyla kullanıldığını kaydeden Karadeniz, bu araçların Türkiye için de değerlendirilebileceğini belirtti.

Karadeniz, “Burada Çin'in uyguladığı tek bir destek mekanizmasını Türkiye'ye doğrudan kopyalamaktan söz etmiyoruz. Önemli olan, ihracatçının rekabet gücünü korumak için farklı araçların birlikte ve etkin biçimde kullanılabilmesi. Çin'in yaklaşımı bize bu açıdan önemli bir örnek sunuyor” dedi.

Türkiye’nin ihracatçıların karşı karşıya olduğu maliyet ve kur risklerini birlikte ele alan daha kapsamlı bir destek yaklaşımına ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Karadeniz, döviz dönüşüm desteğinin tek başına yeterli olmayacağını ifade etti.

Karadeniz, ihracatçıların rekabet gücünün korunması için uygun maliyetli finansmana erişimin, kur riskinden korunma araçlarının yaygınlaştırılmasının, ihracat kredisi ve sigorta mekanizmalarının güçlendirilmesinin ve maliyet baskısının azaltılmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Sanayicilerin kur riskini yönetebilmek için finansal araçlara daha kolay ve düşük maliyetle erişmesinin önemine de dikkat çeken Karadeniz, sözlerini şöyle tamamladı:

“İhracatçımızın önünü görebilmesi, fiyat verebilmesi ve uzun vadeli sipariş alabilmesi için kur riskini yönetebileceği bir finansal altyapıya ihtiyacı var. Bunun yanında finansmana erişim maliyetlerinin de rekabetçi seviyelere çekilmesi gerekiyor.”